Psycholoog: de wetenschappelijk geschoolde professional

Wat is een psycholoog?

Een psycholoog is een professional met een universitaire master in de psychologie. In België is “psycholoog” een wettelijk beschermde titel, wat betekent dat niet iedereen zich zo mag noemen.

Zie ook dit artikel voor meer info rond wat een psycholoog nu juist is.

Vereisten om psycholoog te zijn:

• Master in de psychologie (5 jaar universitaire opleiding)
• Geregistreerd bij de Psychologencommissie
• Visum van de FOD Volksgezondheid
• Gebonden aan strikte ethische regels en beroepsgeheim

Wat doet een psycholoog?

Een psycholoog helpt mensen met mentale en emotionele problemen door middel van gesprekken en evidence-based therapieën. Ze werken wetenschappelijk onderbouwd en kunnen diagnoses stellen.

Veel voorkomende voorbeelden van redenen om naar een psycholoog te gaan:

• Angsten en paniek
• Depressie en burn-out
• Trauma’s en PTSS
• Eetstoornissen
• Relatie- en gezinsproblemen
• Rouwverwerking
• Slaapproblemen
• Gedragsproblemen
• Stress
• …

Terugbetaling psycholoog

Voor sessies bij een erkend psycholoog kan je meestal een deel terugbetaling krijgen via jouw mutualiteit. In dit artikel geven we hier meer uitleg over.

Therapeut: een brede term zonder wettelijke bescherming

Wat is een therapeut?

“Therapeut” is in België geen beschermde titel. Dit betekent dat in principe iedereen zich therapeut mag noemen, zonder verplichte opleiding of registratie.

Dit maakt het verwarrend en soms riskant. Er zijn goede, goed opgeleide therapeuten, maar ook mensen zonder adequate scholing die zich therapeut noemen.

Verschillende soorten therapeuten

Binnen de term “therapeut” bestaan veel verschillende richtingen:

Psychotherapeut:

• Vaak een erken psycholoog die een bijkomende opleiding psychotherapie volgde
• Kan ook iemand zijn met een andere achtergrond (arts, maatschappelijk werker) die een psychotherapie-opleiding volgde

Relatie- en gezinstherapeut:

• Gespecialiseerd in relatieproblematiek
• Opleiding varieert sterk (van kort tot meerdere jaren)

Alternatieve therapeuten:

• Bijvoorbeeld: energietherapeut, regressietherapeut, holistisch therapeut
• Zij hebben vaak geen wetenschappelijke basis
• Niet gereguleerd of erkend

Hoe weet je of een therapeut betrouwbaar is?

Omdat “therapeut” niet beschermd is, moet je zelf soms wat meer onderzoek doen:

Kijk naar:

• Welke opleiding hebben ze gevolgd?
• Bij welke beroepsorganisatie zijn ze aangesloten?
• Hebben ze ook een erkenning als klinisch psycholoog?

Wees voorzichtig wanneer:

• Ze geen duidelijke opleiding kunnen noemen
• “Wonderoplossingen” beloven of onrealistische claims maken
• Aan de slag willen gaan met ernstigere psychische problemen wanneer ze hier niet voor opgeleid zijn (bv. geen gedegen basisopleiding of therapie-opleiding).

Terugbetaling therapeut

Of terugbetaling bij een therapeut mogelijk is is afhankelijk van hun basisdiploma. Bij een psychotherapeut die ook erkend klinisch psycholoog is, is terugbetaling mogelijk. Is dit niet het geval, dan zal er meestal geen terugbetaling mogelijk zijn.

Coach: Meer praktisch gericht

Wat is een coach?

Een coach helpt je om persoonlijke of professionele doelen te bereiken. Coaching richt zich op de toekomst en concrete oplossingen, niet op het verleden of psychische problemen.

Net als “therapeut” is ook “coach” geen beschermde titel in België. Iedereen kan zich coach noemen.

Wat doet een coach?

Een coach werkt actiegericht en toekomstgericht:

Focus van coaching:

• Doelen stellen en bereiken
• Carrièreontwikkeling
• Leiderschapsontwikkeling
• Persoonlijke groei en zelfvertrouwen
• Time management en productiviteit
• Werk-privébalans
• …

Wat coaching NIET is:

• Behandeling van psychische problemen en stoornissen
• Therapie voor trauma’s
• Hulp bij depressie, ernstige angst of andere psychische klachten

Soorten coaches

Er zijn veel verschillende soorten coaching:

Life coach:

• Helpt bij levenskeuzes en persoonlijke ontwikkeling
• Focus op balans en zingeving

Business coach:

• Voor ondernemers en leidinggevenden
• Focus op zakelijke doelen en leiderschap

Loopbaancoach:

• Helpt bij loopbaankeuzes en ontwikkeling
• Begeleidt bij solliciteren of carrièreswitch

Sport/Performance coach:

• Focus op prestatieverbetering
• Mentaliteitswerk voor sporters of performers

Auticoach of ADHD-coach:

• Richt zich specifiek op mensen met autisme of ADHD
• Helpt hen meer praktische vaardigheden aan te leren

Hoe kies je een goede coach?

Omdat coaching niet gereguleerd is, let op deze factoren:

Ga na:

• Heeft de coach een erkende opleiding gevolgd? (ICF, EMCC, etc.)
• Hoeveel ervaring heeft de coach?
• Wat is hun specialisatie?
• Zijn er referenties of testimonials?

Wees voorzichtig wanneer:

• Een coach geen opleiding heeft gevolgd
• Zich louter baseert op persoonlijke ervaring
• Onrealistische claims doet
• Werkt met kwetsbare mensen zonder enige psychologische achtergrond
• Geen duidelijke grenzen stelt tussen coaching en therapie

Terugbetaling coach

Coaches worden in België niet terugbetaald via de mutualiteit. Coaching wordt gezien als persoonlijke ontwikkeling, niet als gezondheidszorg.

Soms betalen werkgevers coaching in het kader van professionele ontwikkeling.

Combinaties en grenzen

Kan je naar meerdere professionals tegelijk?

Ja, soms werken verschillende vormen van begeleiding goed samen:

Voorbeelden:

• Psycholoog voor begeleiding rond angst + coach voor carrièredoelen
• Psychotherapeut voor relatietherapie + individuele psycholoog
• Psycholoog voor begeleiding rond depressie + psychiater voor medicatie (Tip: dit artikel maakt de verschillen tussen psycholoog en psychiater duidelijk)

Bespreek dit altijd met beide professionals. Ze moeten weten dat je ook elders begeleiding krijgt.

Wanneer overschrijdt een coach grenzen?

Een coach mag geen therapie doen. Als je psychische klachten hebt, moet een goede coach je doorverwijzen naar een psycholoog.

Wees voorzichtig wanneer:

• Een coach zegt dat je geen psycholoog nodig hebt (terwijl je duidelijk symptomen hebt)
• Een coach met mensen met ernstige psychische problemen werkt, zij zijn hiervoor niet opgeleid.
• Een coach stelt “trauma’s op te lossen” zonder therapeutische opleiding.

Kan een psycholoog ook coachen?

Ja, sommige psychologen bieden naast therapie ook coaching aan. Ze hebben de kennis om beide te doen, en weten goed het verschil te maken tussen wanneer iemand therapie nodig heeft of coaching.

Vind de juiste professional voor jouw situatie

Nu je het verschil weet tussen een psycholoog, therapeut en coach, kan je een betere keuze maken. Voor de meeste mensen met emotionele of psychische klachten is een erkende psycholoog de veiligste en meest effectieve keuze.

Op Psylo vind je alleen erkende psychologen en klinisch orthopedagogen:

• Wettelijk beschermde titel – gegarandeerde kwaliteit
• Universitaire opleiding – wetenschappelijk onderbouwd
• Beroepsgeheim – alles blijft vertrouwelijk
• Mogelijk terugbetaald – via eerstelijnspsychologie of mutualiteit

Voordelen van Psylo:

• Filter op specialisatie, ervaring, wachttijd,…
• Zoek op regio of kies voor online
• Zie vooraf de tarieven
• Vergelijk psychologen op één plek

Geen twijfel over kwalificaties. Geen zoektocht naar wie al dan niet erkend is.

Klaar om te starten?

Vind een erkende psycholoog op Psylo